Οδηγίες για τη διαχείριση εγκύων με πιθανή ή επιβεβαιωμένη λοίμωξη COVID-19

Σημειώση

Έχοντας υπ’ όψιν την γενικότερη ανησυχία που επικρατεί σχετικά με τον νέο κορωνοϊό και κατά πόσο επηρεάζει την κύηση,παρατίθενται οδηγίες για τη διαχείριση εγκύων με πιθανή ή επιβεβαιωμένη λοίμωξη COVID-19 από τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας.

Σημειώνεται ότι οι οδηγίες βασίζονται σε περιορισμένα δεδομένα, αφορούν την τρέχουσα περίοδο της επιδημίας και αποτελούν αντικείμενο επικαιροποιήσεων καθώς περισσότερα στοιχεία θα είναι διαθέσιμα.

Από την ανάλυση των διαθέσιμων δεδομένων η λοίμωξη από τον ιό προκαλεί στην πλειονότητα των περιπτώσεων (~80%) ήπια κλινική εικόνα (χωρίς πνευμονία ή ήπια πνευμονία), ενώ σε περίπου 16% των ασθενών καταγράφεται σοβαρή εικόνα λοίμωξης και 6% των ασθενών που νοσούν βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση. Τα περισσότερα περιστατικά με σοβαρή λοίμωξη και με κατάληξη σε θάνατο έχουν καταγραφεί σε ηλικιωμένα άτομα και σε ασθενείς με χρόνια υποκείμενα νοσήματα.

Οι έγκυες γυναίκες αποτελούν μια ειδική ομάδα του πληθυσμού και σε σχέση με τη λοίμωξη από νέο κορωνοϊό SARS-CoV-2, προκύπτουν δύο βασικοί προβληματισμοί:

  • Είναι οι έγκυες ομάδα υψηλού κινδύνου για εμφάνιση σοβαρής νόσου και επιπλοκών της λοίμωξης COVID-19;
  • Μπορεί ο ιός να μολύνει το έμβρυο, με ποια οδό μετάδοσης και ποιες είναι οι επιπτώσεις της κάθετης μετάδοσης;

Σύμφωνα με τα περιορισμένα δημοσιευμένα δεδομένα από 38 έγκυες με COVID-19 λοίμωξη στην Κίνα, δεν καταγράφηκε κανένα περιστατικό με εικόνα σοβαρής πνευμονίας ή θάνατο, παρά το γεγονός ότι κάποιες γυναίκες παρουσίαζαν συν-νοσηρότητες (π.χ. προεκλαμψία, υπέρταση, διαβήτη). Σε 30 από τα νεογνά που γεννήθηκαν έγινε έλεγχος με RT-PCR και σε κανένα δεν ανιχνεύθηκε ο ιός SARS-CoV-2. Στα πρώτα στάδια της επιδημίας καταγράφηκαν δύο περιπτώσεις νεογνών με SARS-CoV-2 λοίμωξη. Στο ένα νεογνό η διάγνωση έγινε τη 17η ημέρα ζωής και είχε έρθει σε στενή επαφή με δυο επιβεβαιωμένα κρούσματα COVID-19 (μητέρα και παραμάνα) και στο δεύτερο την 36η ώρα ζωής. Και στις δύο περιπτώσεις δεν υπήρχε ένδειξη κάθετης μετάδοσης και θεωρείται ως πιθανότερη εκδοχή, η μόλυνση μετά τη γέννηση.

Από τα δεδομένα μελετών για τις επιπτώσεις του ιού της γρίπης και άλλων δύο γνωστών κορωνοϊών του SARS-CoV (Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus) και του MERS-CoV (Middle East Respiratory Syndrome Coronavirus), φαίνεται ότι oι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος κατά την κύηση έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών στην έγκυο ή/και στο νεογνό, όπως αποβολή, πρόωρος τοκετός, καθυστέρηση της ενδομήτριας ανάπτυξης, ανάγκη εντατικής νοσηλείας νεογνών. Επιπλέον, οι ανοσολογικές και φυσιολογικές λειτουργικές αλλαγές του καρδιαγγειακού και αναπνευστικού συστήματος που παρατηρούνται κατά την περίοδο της κύησης όπως η αύξηση του καρδιακού ρυθμού, του όγκου κυκλοφορίας, της κατανάλωσης οξυγόνου και η μείωση της χωρητικότητας των πνευμόνων, έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση του κινδύνου εμφάνισης σοβαρής αναπνευστικής λοίμωξης, εισαγωγής σε νοσοκομείο ή Μονάδα Εντατικής Θεραπείας και επιπλοκών στις έγκυες. Δεν έχουν καταγραφεί περιπτώσεις επιβεβαιωμένης κάθετης μετάδοσης SARS-CoV και MERS-CoV στις σειρές των εγκύων που έχουν δημοσιευτεί.

Ακτινολογικός έλεγχος στην έγκυο

Η ακτινολογική απεικόνιση και ειδικότερα η αξονική τομογραφία (CT) θώρακος είναι σημαντική για την αξιολόγηση της κλινικής βαρύτητας της λοίμωξης COVID-19 στην έγκυο. Η έκθεση σε υψηλές δόσεις ακτινοβολίας (>610 mGy) σχετίζεται με ανεπιθύμητα συμβάντα όπως αναστολή της ενδομήτριας ανάπτυξης και μικροκεφαλία. Όταν μια έγκυος υποβάλλεται σε μία ακτινογραφία θώρακος, η δόση της ακτινοβολίας που δέχεται το έμβρυο είναι 0.0005-0.01 mGy που θεωρείται αμελητέα, ενώ η δόση της ακτινοβολίας από μία CT θώρακος ή CT με σκιαγραφικό είναι 0.01-0.66 mGy. Η CT θώρακος έχει υψηλή ευαισθησία για τη διάγνωση της λοίμωξης COVID-19 και σε περιπτώσεις εγκύων που διερευνώνται για πιθανή λοίμωξη μπορεί να διενεργηθεί με τη σύμφωνη γνώμη της ασθενούς και με τη λήψη της κατάλληλης ακτινοπροστασίας της περιοχής της μήτρας.

Παρακολούθηση της κύησης

Οι έγκυες με πιθανή ή επιβεβαιωμένη λοίμωξη COVID-19 θα πρέπει να εξετάζονται σε συγκεκριμένο νοσοκομείο αναφοράς με τη δυνατότητα απομόνωσης και νοσηλείας σε θαλάμους αρνητικής πίεσης και με την τήρηση όλων των ενδεικνυόμενων μέτρων ελέγχου λοιμώξεων και την εφαρμογή του ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού από το εμπλεκόμενο προσωπικό. Εάν δεν υπάρχει δυνατότητα νοσηλείας σε θάλαμο αρνητικής πίεσης, εναλλακτικά η νοσηλεία γίνεται σε μονόκλινο θάλαμο με ατομική τουαλέτα και προθάλαμο, διατηρώντας την πόρτα πάντα κλειστή.

Σε περιπτώσεις λοίμωξης COVID-19 με ήπια κλινική εικόνα που δεν απαιτείται νοσηλεία, συστήνεται η παραμονή της εγκύου στο σπίτι σε απομόνωση με την προϋπόθεση της δυνατότητας παρακολούθησης των συμπτωμάτων της για έγκαιρη αναγνώριση σημείων κλινικής επιδείνωσης και άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Οι έγκυες με πιθανή λοίμωξη ή επιβεβαιωμένη λοίμωξη που είναι ασυμπτωματικές ή σε ανάρρωση από