Ερωτήσεις σχετικά με το COVID-19, την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και τον θηλασμό - Συμβουλές για την εγκυμοσύνη.

Ερωτήσεις σχετικά με το COVID-19, την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και τον θηλασμό

Σημειώση

Η Ιατρική Βιβλιογραφία και οι βάσεις δεδομένων Διεθνών Οργανισμών εμπλουτίζονται καθημερινά από νέα δεδομένα όσον αφορά το νέο κορωνοϊό COVID-19.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας,  συνεχίζουν να αναθεωρούν και να ενημερώνουν τις πληροφορίες και τις συμβουλές τους καθώς διατίθενται περισσότερα ερευνητικά στοιχεία.

Έχουν οι έγκυες γυναίκες μεγαλύτερες πιθανότητες να νοσήσουν από λοίμωξη COVID-19 ή να παρουσιάζουν σοβαρή κλινική εικόνα και επιπλοκές που συνοδεύονται από αυξημένη θνητότητα, σε σύγκριση με το γενικό πληθυσμό;

Δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής δημοσιευμένες αναφορές σχετικά με τον κίνδυνο λοίμωξης των εγκύων γυναικών από το νέο κορωνοϊό SARS-CoV-2 συγκριτικά με το γενικό πληθυσμό.

Είναι γνωστό όμως, ότι κατά τη διάρκεια της κύησης οι ανοσολογικές και λειτουργικές αλλαγές που παρατηρούνται, αυξάνουν τον κίνδυνο λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος από ιογενή αίτια, συμπεριλαμβανομένου του SARS-CoV-2.

Επίσης, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο εμφάνισης σοβαρής νόσου καθώς και αυξημένης νοσηρότητας και θνητότητας των εγκύων σε σχέση με το γενικό πληθυσμό, σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, από περιπτώσεις λοιμώξεων από άλλους κορωνοϊούς όπως ο SARS-CoV και ο MERS-CoV, καθώς και από άλλες ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη γρίπη.

Οι έγκυες θα πρέπει να εφαρμόζουν συστηματικά όλα τα προτεινόμενα μέτρα ατομικής και αναπνευστικής υγιεινής, όπως η υγιεινή των χεριών και η αποφυγή επαφής με ασθενείς με λοίμωξη αναπνευστικού.

Πώς μπορεί να προστατευθεί μία έγκυος γυναίκα από το να νοσήσει από τον ιό SARS-COVID-19;

Μία έγκυος οφείλει να ακολουθεί τις οδηγίες που έχουν δοθεί για την προστασία του γενικού πληθυσμού. Συνοπτικά από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO 2020) συστήνεται:

  • Σχολαστικό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα.
  • Να αποφεύγει να αγγίζει το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια της. Γενικώς να αποφεύγει να αγγίζει το πρόσωπό της.
  • Σε περίπτωση βήχα ή φτερνίσματος να χρησιμοποιεί τον αγκώνα της και το όποιο χαρτομάντιλο χρησιμοποιείται να πετιέται άμεσα στον κάδο των απορριμμάτων.
  • Να αποφεύγει την κοινωνική συνεύρεση με άτομα που δεν γνωρίζει εάν ή όχι είναι υγιή.
  • Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η μετάδοση του ιού μπορεί να γίνει και από άτομα που δεν έχουν καμία συμπτωματολογία.

Ειδικά την περίοδο που διανύουμε, οι εγκυμονούσες συστήνεται να μένουν σπίτι τους και να έρχονται σε επαφή μόνο με τα απολύτως απαραίτητα άτομα και αυτό λαμβάνοντας όλες τις απαραίτητες προφυλάξεις, όπως έχουν ανακοινωθεί και από το Υπουργείο Υγείας της χώρας μας.

Εάν μία έγκυος αρχίσει να νιώθει συμπτώματα της νόσου, όπως πυρετό, βήχα ή συμπτώματα απλού κρυολογήματος, οφείλει άμεσα να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον ιατρό ή τη μαία της, και, ανάλογα με τις οδηγίες τους, να επικοινωνήσει με τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). Δεν συστήνεται η μετάβαση σε νοσοκομειακή μονάδα χωρίς προηγούμενη τηλεφωνική επικοινωνία με τους αρμοδίους.

Κάθε έγκυος πρέπει να θυμάται ότι η ανάπαυση, η καλή ενυδάτωση και η ισορροπημένη διατροφή ενισχύει σημαντικά το ανοσοποιητικό σύστημα και συνεπώς συμβάλλει στη διατήρηση της καλής υγείας.

Οι έγκυες γυναίκες με λοίμωξη COVID-19 έχουν αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκών της κύησης;

Στην παρούσα φάση της πανδημίας από COVID-19, δεν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση για ενδομήτρια ή διαπλακουντιακή μετάδοση του SARS-CoV-2 στο έμβρυο από την πάσχουσα μητέρα, κατ’ αναλογία των ευρημάτων μελετών σε έγκυες με λοίμωξη από τους δύο άλλους γνωστούς κορωνοϊούς SARS-CoV και MERS-CoV.

Επιπλοκές όπως αποβολή και γέννηση θνησιγενούς εμβρύου, έχουν καταγραφεί σε περιπτώσεις λοίμωξης εγκύων από SARS-CoV και MERS-CoV. Απαιτείται ανάλυση δεδομένων περισσότερων περιπτώσεων για να διαπιστωθούν και να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις της λοίμωξης των εγκύων στα έμβρυα.

Μπορούν έγκυες γυναίκες με COVID-19 να μεταδώσουν τη λοίμωξη στο έμβρυο;

Ο όρος της κάθετης μετάδοσης περιλαμβάνει όλες τις περιπτώσεις μετάδοσης μιας λοίμωξης από τη μητέρα στο έμβρυο ή το νεογνό, πριν, κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά τον τοκετό. Διαπλακουντιακή μετάδοση συμβαίνει όταν κατά τη διάρκεια της κύησης, η ιαιμία της μητέρας οδηγεί σε μετάδοση του παθογόνου μικροοργανισμού στο έμβρυο διαμέσου του πλακούντα (π.χ ιός Zika). Περιγεννητική μετάδοση μπορεί να συμβεί από την έκθεση του νεογνού σε σωματικά υγρά της μητέρας κατά τη διάρκεια του τοκετού (π.χ απλός έρπητας HSV), μέσω του μητρικού γάλακτος (π.χ HIV) ή άλλων σωματικών υγρών της μητέρας όπως των κολπικών εκκρίσεων και τη μετάδοση group B Streptococcus και των αναπνευστικών εκκρίσεων και τη μετάδοση του ιού της γρίπης.

Στην περιορισμένη διαθέσιμη βιβλιογραφία δεν έχει διαπιστωθεί νεογνό μητέρας με COVID-19 λοίμωξη που να είναι θετικό για τον ιό SARS-CoV-2, εκτός από δύο περιπτώσεις που καταγράφηκαν στα πρώτα στάδια της επιδημίας. Στο ένα νεογνό η διάγνωση έγινε τη 17η ημέρα ζωής και είχε έρθει σε στενή επαφή με δυο επιβεβαιωμένα κρούσματα COVID-19 (μητέρα και παραμάνα) και στο δεύτερο την 36η ώρα ζωής. Και στις δύο περιπτώσεις δεν υπήρχε ένδειξη ενδομήτριας μετάδοσης και θεωρείται ως πιθανότερη εκδοχή, η μόλυνση μετά τη γέννηση. Επίσης, ο ιός δεν έχει ανιχνευθεί σε δείγματα αμνιακού υγρού πασχόντων μητέρων.

Παρά τις περιορισμένες βιβλιογραφικές αναφορές, κάθετη μετάδοση δεν έχει διαπιστωθεί και σε νεογνά μητέρων με λοίμωξη από SARS-CoV και MERS-CoV.

Μπορώ να έρχομαι σε επαφή με το νεογέννητο μωρό μου αν έχω COVID-19;

Ναί. Η στενή επαφή και ο θηλασμός βοηθά στη σωστή ανάπτυξη του μωρού σας εφόσον τηρούνται σωστά οι κανόνες υγιεινής.

Υπάρχει περίπτωση η λοίμωξη από τον κορονοϊό COVID-19 σε έγκυο ή σε νεογέννητο να έχει μακροχρόνιες συνέπειες στην υγεία και στην ανάπτυξη του μωρού;

Προς το παρόν, δεν υπάρχουν πληροφορίες για τις μακροχρόνιες συνέπειες στην υγεία του βρέφους αν κολλήσουν τον κορονοϊό ή αν εκτεθούν στον κορονοϊό όσο ήταν ακόμα μέσα στη μήτρα.

Ισχύουν όμως οι μακροχρόνιες συνέπειες που τυχόν προωρότητα ή το χαμηλό βάρος γέννησης μπορεί να έχουν στην υγεία του παιδιού.

Τα νεογνά μητέρων με COVID-19 λοίμωξη έχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών;

Στο περιορισμένο αριθμό εγκύων με COVID-19 λοίμωξη που έχουν δημοσιευθεί, έχουν καταγραφεί περιπτώσεις επιπλοκών της κύησης όπως πρόωρος τοκετός.

Όμως δεν είναι σαφές εάν οι επιπλοκές αυτές σχετίζονται αιτιολογικά με τη λοίμωξη. Δεδομένα από άλλες ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος σε έγκυες γυναίκες μπορεί να συμβάλλουν στην εκτίμηση της σχέσης αυτής. Για παράδειγμα, η γρίπη έχει συσχετιστεί με επιπλοκές όπως ο πρόωρος τοκετός και το χαμηλό βάρος γέννησης.

Επίσης, η προωρότητα και/ή το μικρό βάρος για την ηλικία κύησης έχουν καταγραφεί και σε περιπτώσεις λοίμωξης μητέρων κατά τη διάρκεια της κύησης από άλλους κορωνοϊούς όπως SARS-CoV και MERS-CoV.

Δεν υπάρχουν δεδομένα σχετικά με μακροπρόθεσμες επιπλοκές της μητρικής λοίμωξης κατά την κύηση στους απογόνους.

Υπάρχει κίνδυνος για τα θηλάζοντα νεογνά μητέρων με COVID-19 λοίμωξη κατά την περίοδο της γαλουχίας;

Η μετάδοση του ιού από άνθρωπο σε άνθρωπο γίνεται κυρίως με τη στενή επαφή με άτομο που νοσεί από COVID-19 μέσω των αναπνευστικών εκκρίσεων κατά το βήχα ή το φτάρνισμα.

Από τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα δεδομένα ο ιός δεν έχει ανιχνευθεί στο γάλα γυναικών με COVID-19 λοίμωξη και δεν υπάρχει η πληροφορία για πιθανή μετάδοση του ιού μέσω του μητρικού γάλακτος.

Ο κίνδυνος μετάδοσης του ιού από τη μητέρα στο νεογνό κατά το μητρικό θηλασμό, σχετίζεται με τη στενή επαφή και τη μετάδοση μέσω των σταγονιδίων του αναπνευστικού συστήματος.

Δεδομένων των περιορισμένων στοιχείων για τη συμπεριφορά του νέου κορωνοϊού και τη λοίμωξη που προκαλεί, στην παρούσα φάση και με την επιφύλαξη αλλαγών όταν περισσότερα δεδομένα θα είναι διαθέσιμα, η απόφαση για τη διαδικασία του μητρικού θηλασμού εξατομικεύεται και λαμβάνει υπόψη τα οφέλη του θηλασμού και τους δυνητικούς κινδύνους. Η άντληση μητρικού γάλακτος με τήρηση των κανόνων αποστείρωσης και η ενδεχόμενη χορήγηση του από άλλο άτομο στο νεογνό, αποτελεί μια εναλλακτική.

1. Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας [online]
Διαθέσιμο στο: https://eody.gov.gr/egkymosyni-kai-loimoxi-apo-to-neo-koronoio-covid-19-erotiseis-apantiseis/
[Ανακτήθηκε 06 Απρ. 2020]

2. Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας [online]
Διαθέσιμο στο: https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-on-covid-19-pregnancy-childbirth-and-breastfeeding
[Ανακτήθηκε 06 Απρ. 2020]

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on email
Share on print

Μοιραστείτε το!

Σας άρεσε αυτό το άρθρο;

Ακολουθήστε τα παρακάτω τρία απλά βήματα!

Με την εγγραφή σας στο maia.gr μπορείτε να απολαύσετε περισσότερη αρθρογραφία και να επιλέξετε το σεμινάριο που σας ενδιαφέρει!

Παρακολουθήστε το σεμινάριο online, όποτε και από όπου βρίσκεστε

Επιλέξτε το σεμινάριο που σας ενδιαφέρει, πατήστε ΞΕΚΙΝΗΣΤΕ ΤΩΡΑ

Σεμινάρια εγκυμοσύνης

Παρακολουθήστε το σεμινάριο online, όποτε και από όπου βρίσκεστε